دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، چهارشنبه شب در جریان ضیافت شام در کاخ تاریخی ورسای با امانوئل مکرون رئیسجمهوری فرانسه و بریژیت مکرون بانوی اول فرانسه که مطابق سنت اروپایی ساعت ۱۰ شب آغاز شد، یادداشت تفاهم با تهران را امضا کرد. ساعاتی قبل متن توافق نیز پس از وقفهای چهار روزه به صورت عمومی منتشر شده بود.
سرویس جهانی بیبیسی به نقل از کاخ سفید اعلام کرد که توافق میان ایالات متحده و ایران اکنون اجرایی شده است و بدین ترتیب دوره ۶۰ روزه ــ که در صورت توافق طرفین قابل تمدید است ــ برای دستیابی دو طرف به یک توافق نهاییتر آغاز شده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرد مقامات آمریکا و جمهوری اسلامی هر دو این توافق را امضا کردهاند و او را بهعنوان میانجی مورد تایید قرار دادهاند. او در پیامی در اکس نوشت که این توافق «بلافاصله لازمالاجرا خواهد شد و در گام نخست، جمهوری اسلامی ایران فورا تردد در تنگه هرمز را از سر خواهد گرفت و ایالات متحده آمریکا نیز بیدرنگ محاصره دریایی را لغو خواهد کرد.»
به گزارش اسوشیتدپرس، بر اساس پیشنویس توافق، تهران دستکم باید ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را رقیق کند و در مقابل، آمریکا تحریمهای اعمالشده علیه ایران را تعلیق خواهد کرد، اما آنها را بهطور دائمی لغو نخواهد کرد. این موضوع را مقامهای آمریکایی که متن یادداشت تفاهم پایان جنگ را مطالعه کرده بودند، روز چهارشنبه پس از چند روز محرمانه ماندن مذاکرات، برای خبرنگاران تشریح کردند.
این توافق همچنین پیشبینی میکند که تنگه هرمز به مدت دو ماه بدون دریافت عوارض برای عبور و مرور باز باشد و بر تعهد به حفظ تمامیت ارضی لبنان در برابر حمله اسرائیل علیه گروه شبهنظامی حزبالله تاکید میکند.
۱۴ بند توافق به این شرح است:
۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، این یادداشت تفاهم را برای اعلام پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله در لبنان، امضا میکنند و متعهد میشوند از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در همه جبههها، از جمله در لبنان، و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند حداکثر ظرف ۶۰ روز ــ که با رضایت متقابل قابل تمدید است ــ درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.
۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی خود و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز بهطور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در این دوره، تردد کشتیها متناسب با بازگشت حجم ترافیک دریایی پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار میشود، افزایش خواهد یافت. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با بهکارگیری حداکثر تلاش خود، برای مدت ۶۰ روز و بدون دریافت هیچگونه عوارض، عبور ایمن کشتیهای تجاری را از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و پاکسازی مینها از سوی جمهوری اسلامی ایران، این روند ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان گفتوگو خواهد کرد تا درباره نحوه مدیریت آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، با مشارکت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بینالملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، تصمیمگیری شود.
۶. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با همکاری شرکای منطقهای، برنامهای قطعی و مورد توافق طرفین با ارزشی دستکم ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این برنامه بهعنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیتها و تاییدیههای لازم برای انجام تراکنشهای مالی مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.
۷. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود همه انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را بر اساس جدول زمانی مورد توافق و در چارچوب توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریمها را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوع در مذاکرات، بهمنظور دستیابی به توافق متقابل، اعلام میکنند.
۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تایید میکند که سلاح هستهای تولید یا تهیه نخواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند درباره سرنوشت مواد غنیشده ذخیرهشده، بر اساس سازوکاری که مطابق جدول زمانی ذکرشده در بند هفتم و با توافق طرفین تعیین خواهد شد، تصمیمگیری کنند؛ حداقل روش مورد نظر، رقیقسازی این مواد در محل و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. دو طرف همچنین توافق کردهاند درباره موضوع غنیسازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، بر اساس چارچوبی رضایتبخش که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، گفتوگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تایید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هستهای یادشده را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به آنها در مذاکرات بهمنظور دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند.
۹. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند وضعیت موجود حفظ شود. جمهوری اسلامی ایران وضعیت کنونی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا نیز هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای بیشتری به منطقه اعزام نخواهد کرد.
۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان پایان تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا مجوزهای لازم برای صادرات نفت خام ایران، فرآوردههای نفتی و مشتقات آن و همه خدمات مرتبط، از جمله تراکنشهای بانکی، بیمه، حملونقل و موارد مشابه را صادر کند.
۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود پس از اجرای این یادداشت تفاهم، تمامی داراییها و منابع مالی مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را بهطور کامل در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات درباره سازوکار آزادسازی این منابع مالی به توافق خواهند رسید. این منابع، چه در حسابهای اولیه باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید بهطور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و تاییدیههای لازم را در این زمینه صادر کند.
۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آینده طرفین به توافق نهایی ایجاد شود.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت و تداوم اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را منحصرا بر سایر بندها آغاز خواهند کرد.
۱۴. توافق نهایی با یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید خواهد شد.
